Nowe standardy kształcenia logopedów – rozpoczęły się prace ogólnopolskiego Zespołu z udziałem UKEN

5 marca rozpoczęły się prace Zespołu do spraw opracowania propozycji reguł i wymagań w zakresie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu logopedy. To gremium eksperckie powołane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ma przygotować podstawy przyszłych ogólnopolskich standardów kształcenia logopedów. Wiceprzewodniczącą Zespołu kształtującego projekt przyszłego rozporządzenia MNiSW została prof. UKEN dr hab. Marta Korendo.

Historyczny moment dla środowiska logopedycznego

5 marca 2026 r. zainaugurowano prace, na które środowisko logopedyczne czekało od lat. Zespół do spraw opracowania propozycji reguł i wymagań w zakresie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu logopedy odbył swoje pierwsze robocze posiedzenie, inaugurując tym samym proces tworzenia ogólnopolskiego standardu kształcenia logopedów.

Zespół został ustanowiony na mocy Zarządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 8 października 2025 r., podpisanego przez ministra dra inż. Marcina Kulaska (Dz.U. MNiSW z 10 października 2025 r., poz. 66). Następnie jego skład został częściowo zmieniony zarządzeniem z 5 lutego 2026 r. (Dz.U. MNiSW z 9 lutego 2026 r., poz. 8).

Przed zespołem stoi ważne zadanie: przygotowanie propozycji zasad, które w przyszłości określą sposób kształcenia logopedów na uczelniach w całej Polsce. Chodzi zarówno o organizację studiów, kwalifikacje osób prowadzących zajęcia, jak i o efekty uczenia się oraz metody ich weryfikacji. Efektem końcowym prac ma być projekt standardu kształcenia logopedycznego, który – po przyjęciu przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w porozumieniu z innymi właściwymi resortami – zostanie ogłoszony w formie rozporządzenia.

Przedstawicielka UKEN w 26-osobowym Zespole

Wśród 26-osobowego składu Zespołu znalazła się reprezentantka Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie prof. UKEN dr hab. Marta Korendo w funkcji wiceprzewodniczącej.

Funkcję przewodniczącej Zespołu objęła dr hab. Anita Lorenc, prof. ucz., z Zakładu Logopedii i Emisji Głosu w Instytucie Polonistyki Stosowanej UW, wiceprzewodniczącą została również dr hab. Ewa Wolańska, prof. ucz., zastępca dyrektora Instytutu Polonistyki Stosowanej UW, który we współpracy z Wydziałem Lekarsko-Stomatologicznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego prowadzi kierunek logopedyczny. Stanowisko sekretarza Zespołu powierzono dr. hab. Adamowi Wolańskiemu z Wydziału Polonistyki UW.

Szeroka reprezentacja środowiska logopedycznego

Zespół MNiSW został powołany tak, aby możliwie najpełniej odzwierciedlał całe spektrum polskiej logopedii. Znaleźli się w nim przede wszystkim pracownicy akademiccy – badacze i wykładowcy zajmujący się logopedią – którzy jednocześnie są praktykującymi specjalistami w tej dziedzinie. Reprezentują oni liczne ośrodki akademickie w całym kraju, w których prowadzone są studia logopedyczne i badania nad zaburzeniami mowy, języka i komunikacji, głosu i słuchu oraz przyjmowania pokarmów i napojów.

Są w Zespole reprezentanci takich ośrodków akademickich, jak: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Uniwersytet Śląski, Uniwersytet w Siedlcach, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Wrocławski i Warszawski Uniwersytet Medyczny.

Nie zabrakło też głosu największych gremiów naukowych. W pracach uczestniczą członkowie Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk, Polskiego Towarzystwa Logopedycznego, Zespołu Rozwoju i Zaburzeń Mowy Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk i Towarzystwa Kultury Języka.

Wśród członków zespołu znajdują się także konsultanci w dziedzinie neurologopedii i surdologopedii, a także redaktorzy naczelni dwóch specjalistycznych czasopism naukowych – „Logopedia” oraz „Logopedia Silesiana”. W pracach uczestniczy ponadto przedstawicielka Polskiej Komisji Akredytacyjnej, a także reprezentanci Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Zdrowia.

Punkt wyjścia: wstępny projekt standardów logopedycznych

Bezpośrednią podstawą prac ekspertów jest wstępny projekt propozycji reguł i wymagań w zakresie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu logopedy, przekazany 5 lutego 2026 r. prof. Marii Mrówczyńskiej, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego nadzorującej prace Zespołu.

Autorami dokumentu są: dr hab. Katarzyna Kaczorowska-Bray, prof. ucz. (Uniwersytet Gdański), dr hab. Marta Korendo, prof. ucz. (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie) oraz troje naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego – dr hab. Anita Lorenc, prof. ucz., dr hab. Ewa Wolańska, prof. ucz., i dr hab. Adam Wolański.

Przygotowany dokument powstał przy współpracy szerokiego grona ekspertów. Konsultantami poszczególnych części byli zarówno badacze i wykładowcy akademiccy reprezentujący różne dyscypliny ważne dla logopedii (m.in. językoznawstwo, glottodydaktykę, pedagogikę, pedagogikę specjalną czy psychologię), jak i praktykujący logopedzi pracujący w systemie ochrony zdrowia, oświacie, poradniach psychologiczno-pedagogicznych, placówkach opiekuńczych, instytucjach kultury oraz w prywatnych gabinetach. Tak szerokie zaplecze eksperckie miało zapewnić, że projekt standardów będzie uwzględniał zarówno najnowszy stan wiedzy naukowej, jak i realne potrzeby praktyki zawodowej.

Projekt nawiązuje do założeń ramowych opracowanych wcześniej przez Komisję ds. Standardów Kształcenia Logopedów działającą przy Polskim Towarzystwie Logopedycznym pod kierunkiem prof. ucz. dr hab. Katarzyny Kaczorowskiej-Bray, wiceprzewodniczącej PTL. Zarząd główny PTL przyjął ów projekt ramowy jednogłośnie w czerwcu 2025 roku, co nadało całemu przedsięwzięciu szeroką legitymizację środowiskową.

Będący podstawą prac Zespołu dokument składa się z trzech zasadniczych części. Pierwsza określa ogólne zasady prowadzenia studiów na kierunku logopedia, druga – efekty uczenia się, a trzecia dotyczy organizacji i charakteru praktyk zawodowych.

Szczegółowe efekty uczenia się zostały uporządkowane w kilku modułach tematycznych obejmujących m.in. kształcenie ogólne, biomedyczne i biotechnologiczne podstawy logopedii, lingwistyczne podstawy logopedii, psychologiczne i pedagogiczne podstawy logopedii, przygotowanie psychologiczno-pedagogiczne, emisję i higienę głosu oraz właściwe kształcenie logopedyczne. Każdy z modułów określa efekty uczenia się w trzech obszarach: wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych.

Po zakończeniu obrad plenarnych 5 marca wszyscy członkowie zespołu działającego przy MNiSW otrzymali dokument zawierający projekt proponowanych zapisów. Zgodnie z przyjętą procedurą wszelkie uwagi do projektu będą zgłaszane wyłącznie w formie pisemnej, z wykorzystaniem specjalnie przygotowanej tabeli uwag. Zgłoszenia będą przyjmowane do 25 marca. Następnie, podczas kolejnego posiedzenia plenarnego zespołu zaplanowanego na 1 kwietnia, nadesłane propozycje zostaną zaprezentowane, omówione i poddane dyskusji. W dalszej kolejności – w zależności od przebiegu uzgodnień – będą one przyjmowane w drodze konsensusu, a w przypadku utrzymujących się rozbieżności stanowisk rozstrzygane w drodze głosowania.

W stronę jednolitych standardów w Polsce

Prace zespołu mają doprowadzić do stworzenia jednolitego standardu kształcenia logopedów obowiązującego wszystkie uczelnie w Polsce, niezależnie od ich profilu i struktury organizacyjnej.

Jak podkreślają uczestnicy prac, celem jest stworzenie takiego modelu kształcenia, który zapewni spójność programów studiów, wysoką jakość przygotowania zawodowego oraz odpowiedź na rosnące potrzeby społeczne związane z diagnozą i terapią logopedyczną.

Rozpoczęte właśnie prace zespołu stanowią pierwszy krok w kierunku wypracowania rozwiązań, które w najbliższych latach będą wyznaczać standardy przygotowania przyszłych logopedów w Polsce.